ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
407
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
طب در برابر اطباء زمان خود نداشت ، ولى مجلس و محضر او مورد توجه بود ، زيرا صفاتى داشت كه او را محترم نموده بود . من جمله آنكه بسيار فصيح و آگاه به علم نجوم و تاريخ و راوى اشعار بود . بهطورىكه به من ( يوسف ) گفتهاند ، موسى در سال يكصد و بيست و نه ولادت و در سال دويست و بيست و دو وفات يافت . ابو اسحق ( ابراهيم بن مهدى ) براى اين صفات و خصوصيات او را نزديك خود ساخت . موسى بسيار خوش معاشرت بود و در مجالس بزرگان و شاهزادگان به خوبى از عهدهء مجلسآرائى برمىآمد و در حقيقت شايسته منادمت با پادشاهان بود . در نوجوانى در خدمت عيسى بن موسى بن محمد ولى عهد انجام وظيفه مىكرد . يوسف بن ابراهيم گفت : موسى بن اسرائيل برايم نقل كرد كه عيسى بن موسى طبيب يهودى بنام فرات بن شحاثا داشت كه تياذوق طبيب ، او را بر تمام شاگردان خود مقدم مىداشت . تياذوق پيرمردى بود كه از جوانى بحجاج بن يوسف خدمت نموده بود . عيسى هميشه در هر كارى با فرات مشورت مىكرد . موسى گفت : چون منصور فرمان داد كه عيسى بجنگ محمد بن عبد اللّه بن حسن علوى برود و پرچم فرماندهى را بخانهاش بياوردند . عيسى بعادتى كه داشت با فرات مشورت كرد و از او پرسيد در مورد اين پرچم نظر تو چيست ؟ فرات گفت : اين پرچم پرچم دشمنى بين تو و خانوادهات تا روز قيامت خواهد بود . بعقيدهء من خوب است خانوادهات را از كوفه بهر شهرى كه مايلى بفرستى ، زيرا اين كوفه حوزه شيعيان كسى است كه سر جنگ با او دارى . اگر فرار كنى هيچيك از افراد خانوادهات در آنجا باقى نخواهند ماند و همه از بين مىروند و اگر شكست خوردى ، ولى نتوانستى طرف را نيز از بين ببرى ، دشمنى آنها نسبت به تو زيادتر خواهد شد و اگر جانت را از مهلكه بدر ببرى ، اسلاف تو بعد از تو سلامت نخواهند ماند . عيسى به او گفت : چه مىگوئى ؟ ! امير المؤمنين كوفه را ترك نمىكند و منهم خانوادهام را از كوفه بيرون نمىبرم ، زيرا همه با خليفه در يك جا هستند . فرات گفت : موضوع دربارهء رفتن تست ، كه اگر جنگ را بردى خليفه در كوفه مىماند و اگر جنگ را باختى ، كوفه جاى ماندنت نيست . خليفه نيز از كوفه فرار خواهد